Rangatira / 20th century
Written by: Nolan Raihania
6 Jul 2015

He Korero mo C Company House

Me korero tonu atu au te wahanga e pa ana ki au a, ki te Rua Tekau ma Waru.

Torutoru nei matau nga morehu o te Rua Tekau ma Waru kei te ora. Kati, ka whakaarotia aia tetahi whakaaro kia whakatu i tetahi whare maumahara mo era o Te Rua Tekau ma Waru i matemate atu ki ra wahi i reira nehu ana a, nga mea hoki i hoki mai, penei i a matau nei i waimarie ki te hoki mai, a kua wehe atu hoki ki tua o te arai. Me kii nana te mahi nui i tu ai te whare e mau nei te ingoa o runga C Company House kei Turanga ra. Rawe nona te whakahuihui, rite tonu aia ki to tatau tipuna a Apirana Ngata no reira hoki tona ingoa. Kotahi tonu te waea atu ka mea, e i me whakatungia mai he hui mo tatau i kona, e ka whakahaerengia he hui. Nana i whakawhaiti te rohe o Ngati Porou e korerotia nei ko te C Company o Te Rua Tekau ma Waru.

Mahi poto noaiho ki aia te waea atu ki te Muriwai, ki Tamanuhiri tera taha oku, e hui ana tatau koinei te kaupapa, whakatu whare. Waea pera atu ki runga atu ki Ngai Tai e koira, e haere ana ki te hui ki reira, a huri haere ki Te Whanau a Apanui, ka waea atu ki a ratau, whakatungia he hui ma tatau a, ka metia mai he hui. Ka haere matau, ka huri haere ki te korero mo te kaupapa nei. Whakaae katoa te rohe o te C Company, koira hoki te rohe o te C Company, ka timata mai i Ngai Tai, huri rauna huri rauna a, tae atu ki Tamanuhiri.

A koira whakahuihuingia a, me te korero a tena iwi, a tena iwi, a tena iwi a, he mano taara, kii atu ratau he rau mano tonu piki atu ia iwi, ia iwi, ia iwi, ka eke atu ki te hawhe miriona, pera noaiho nana, nana i taea ai. Koina etahi o ana mea na i oti ai te whare nei. Kite rawa ake au i roto i te pepa i te wiki pahure ake nei kei reira te whakaahua o te whare nei kua riro te mana ki nga kaihanga te mana tuarua mo te whare nei i roto o Aotearoa whanui tonu mo te papai o te waihanga o tenei whare.

A koinei tetahi o nga whakamaumahara me kii ki aia, otira kare ke he whakanui i te wahanga i oti aia. Ki aia ko te whakamaumahara ki nga hoia o Te Rua Tekau ma Waru i te mea ko tetahi o ona tuakana i mate mai i ra wahi a ko tetahi o raua, e rua pea raua i hoki mai, engari kua matemate atu inaianei. Koira, i oti pai i aia tera kaupapa, ahakoa i runga aia i tona hoiho wira (wheel chair) i te whakatuwheratanga o te whare ra, kitenga i aia kua tutuki te kaupapa ara, te whakatu whare maumahara.

Ehara i te mea mo Te Rua Tekau ma Waru anake engari mo a tatau hoia Maori katoa i haere ki nga whawhai katoa, mai i te whawhai tuatahi, te tuarua, tae atu ki etahi o nga whawhai e whawhai tonu nei i tenei ra a, koina, he maumahara ki a ratau. Koira tetahi wahanga nui tonu ki aua ra, e pa ana ki au. He nui ana mahi, ahakoa he aha nga mahi e pa tonu ki tona ringa, kia tutuki rawa i aia kia tutuki rawa. A ko etahi o ana mahi kei te mahia tonutia engari ko ia kua riro atu ki te kitenga kanohi o te tangata.
 

Tukuna mai o whakaaro